Overgevoeligheids reacties bij de kat

Of een stof een allergie veroorzaakt, hangt onder meer af van de erfelijke aanleg van de kat en van de eigenschappen van de betrokken stoffen. Het is heel goed mogelijk dat een kat jarenlang met een bepaalde stof in contact is geweest, voordat een overgevoeligheidsreactie tot uiting komt. Anderzijds kan een contact van enkele weken soms voldoende zijn. Is de hoeveelheden van de betreffende stof nodig om huidklachten te veroorzaken. Een allergie blijft in principe levenslang bestaan. De meest voorkomende allergie bij de  kat is een voedselovergevoeligheid. Vlooienallergie wordt, nu er zulke goede vlooienbestrijdingsmiddelen zijn, steeds minder gezien.

Voedselovergevoeligheid
Een voedselovergevoeligheid wordt veroorzaakt door een reactie op bepaalde bestanddelen in het voer. In het algemeen gaat het hierbij om een eiwit. We spreken van een voedselovergevoeligheid omdat zowel een voedselallergie als een voedselintolerantie (waarbij dus geen immunologische reactie aanwezig is) hetzelfde klinische beeld kan geven. Deze twee reacties zijn op basis van de symptomen niet van elkaar te onderscheiden. Alle voederbestanddelen kunnen een overgevoeligheidsreactie veroorzaken; voorbeelden zijn melk, melkproducten, rundvlees, kip, kippeneieren, maïs, soja en paardenvlees. Er is geen geslacht- of raspredispositie bekend.

Een voedselovergevoeligheid kan op alle leeftijden voorkomen. Omdat verschillende merken voeders vaak zijn opgebouwd uit dezelfde basiscomponenten en eiwitbronnen, kan een overgevoeligheid voorkomen bij dieren die steeds verschillende voeders krijgen. Maar kan ook voorkomen dat een kat jeuk krijgt terwijl het dier al jarenlang hetzelfde soort voer krijgt.

Het klinische beeld
Een voedselovergevoeligheid gaat gepaard met een niet-seizoengebonden jeuk. De huidveranderingen kunnen van patiënt tot patiënt wisselen. Ze kan gepaard gaan met een miliaire dermatitis en veel lijken op een vlooienallergie. Het is ook mogelijk dat de kat een eosinofiel granuloom ontwikkelt of alleen maar kale plekken krijgt door het vele likken. De verschillende beelden kunnen ook naast elkaar voorkomen bij één en dezelfde patiënt. In een groot deel van de gevallen is de jeuk gelokaliseerd aan de kop, oorschelpen en nek. Ook wordt wel jeuk over het hele lichaam gezien. In een klein deel van de gevallen kunnen huidproblemen samengaan met maagdarmklachten.

De diagnose
De diagnose kan alleen worden gesteld met behulp van een eliminatiedieet. Dit dieet moet zelf worden bereid en moet bestaan uit gekookte rijst, macaroni of doperwten uit blik als koolhydraatbron, gecombineerd met een vleessoort die de kat nooit eerder heeft gekregen (en waarvoor dus nog geen overgevoeligheid kan bestaan). Veel gebruikte eiwitbronnen zijn geiten- en struisvogelvlees. Het dieet moet minstens zes weken worden verstrekt. Er mogen geen andere voedselbestanddelen worden gegeven, dus geen melk, snoepjes, worst of andere tussendoortjes. Om te voorkomen dat de kat buiten op straat iets opeet, moet de kat in de testperiode als het enigszins kan binnen worden gehouden of uitsluitend onder begeleiding in de tuin worden gelaten. Voor het aantonen van een voedselovergevoeligheid is een commercieel hypoallergeen dieet niet betrouwbaar.

De therapie
De therapie bestaat uit het vermijden van de eiwitten uit de oorspronkelijke voeding. Om er achter te komen welk voer geschikt is voor de patiënt kunnen, nadat de diagnose met het zelfgebreide eliminatiedieet is gesteld, testperiodes van steeds maximaal 3 weken met verschillende hypoallergene voeders worden ingevoerd.

(Bron: Universiteitskliniek voor gezelschapsdier, Universiteit Utrecht. Door: Gonny Voorhout-Brandligt)