Inentingen, waarom, waartegen, waarmee en wanneer?

Waarom vaccineer ik?
Als fokker wil je je kittens zo goed mogelijk voorbereiden op- en beschermen tegen de 'grote boze buitenwereld' buiten je cattery. Een van de middelen daartoe is de vaccinatie, en dan niet alleen van de kittens, maar ook van de moederpoes.

Laat de moederpoes ongeveer 2 a 4 weken voor de dekking inenten. Het is natuurlijk niet precies te voorspellen wanneer ze krols wordt, maar zorg in ieder geval dat die inenting gebeurd is (en vergeet de wormenkuur niet!). Nooit de poes pal voor de dekking laten inenten: deze aanval op het immuunsysteem in combinatie met de stress van de reis en de vreemde omgeving bij de dekkater zou wel eens nare gevolgen kunnen hebben. Heel belangrijk: laat een kat alleen vaccineren als zij gezond is (geen diaree, niet niezen etc.) En het lijkt een open deur maar als een kat niet gezond is, moet je haar natuurlijk ook niet laten dekken! We gaan er van uit dat moederpoes dus optimaal beschermd aan haar zwangerschap begint. Na de bevalling geeft zij via het colostrum (de eerste moedermelk) antistoffen en dus bescherming mee aan haar kittens. Dit is de maternale immuniteit. Deze duurt 6 tot 12 weken, afhankelijk van de hoeveelheid antilichamen die de moeder had, of deze antistoffen de darmwand van het kitten goed gepasseerd zijn en of het kitten kort na de geboorte meteen goed gedronken heeft. Kittens die geen colostrum hebben gehad zijn toch nog 1 of 2 weken na de geboorte beschermd vanuit de baarmoeder. Zolang het kitten nog deze maternale immuniteit geniet (dus nog door de moedermelk beschermd is) heeft een inenting geen zin, m.a.w. als je te vroeg inent, is de inenting niet effectief en wordt het kitten niet beschermd. Na 12 weken  zijn de meeste kittens wel goed te vaccineren.

Waartegen vaccineer ik?
Kattenziekte is bij jonge dieren veelal dodelijk. Het virus kan 1 jaar buiten de kat resistent blijven. Als het dier toch herstelt, scheidt het nog heel lang het virus uit. Niesziekte heeft een lagere mortaliteit (d.w.z. het is meestal niet dodelijk) maar kittens zijn er erg gevoelig voor en de verschijnselen zijn erg vervelend. Niesziekte wordt veroorzaakt door het herpesvirus (overleefd 1 dag buiten de kat) en het calicivirus (overleeft 1 week). Als een kat met het herpesvirus geïnfecteerd raakt, blijft hij levenslang drager maar hij scheidt het niet constant uit, wel in stresssituaties. Inenten tegen kattenziekte en niesziekte is verplicht. De inenting tegen niesziekte beschermt niet tegen de infectie, maar de kat wordt wel minder ziek dan wanneer hij niet ingeënt zou zijn. Routinematig inenten tegen chlamydia wordt afgeraden, alleen als chlamydia bewezen aanwezig is in de cattery kan hiertoe worden besloten.

Waarmee vaccineer ik?
Er zijn levende en dode vaccins verkrijgbaar. Levende vaccins bieden een langere en betere immuniteit maar kunnen meer ent-reacties veroorzaken bij dieren die een slecht immuunsysteem hebben. Dode vaccins hebben een kortdurend effect en moeten dus altijd herhaald worden, maar geven minder kans op bijwerkingen. Overleg met uw dierenarts wat in uw situatie het beste is.

Wanneer vaccineer ik?
Zoals hierboven aangegeven heeft een te vroege inenting geen zin. Op een leeftijd van 12 weken kan het kitten effectief door een inenting beschermd worden. Durft u niet zolang te wachten of woont uw kitten in een risicovolle omgeving (veel katten op een klein oppervlak, wisselende samenstelling van de groep dus veel katten aanschaffen en andere katten weer herplaatsen, stress, meerdere nesten tegelijk of veel nesten per jaar, dragers van niesziekte aanwezig, hygiëne en klimaat laten te wensen over, samenvattend: een slecht catterymanagement) dan zult u eerder tegen niesziekte moeten inenten.

Vaccineer ik met een cocktail of met een individuele vaccins?
Uw dierenarts heeft waarschijnlijk de cocktail (dus de gecombineerde inenting tegen katten- en niesziekte) gewoon op voorraad en zal dan ook het liefst hiermee inenten. Echter: inenten tegen kattenziekte voordat het kitten 12 weken is, is niet effectief. Als u dus uw kitten met 9 weken tegen niesziekte wilt inenten, vraag dan uw dierenarts om een vaccin ALLEEN tegen niesziekte en laat het kitten op de leeftijd van 12 weken nog eens inenten en dan wel met de cocktail van kattenziekte- en niesziekte. Als uw kitten in een gezonde omgeving opgroeit zonder risicofactoren kunt u wachten tot het 12 weken is en het dan de cocktail laten geven. In zijn nieuwe huis moet het kitten dan nog een herhalingsinenting tegen niesziekte hebben. Resumerend:
-Tegen niesziekte moet altijd 2 keer ingeënt worden.
-Tegen kattenziekte kan volstaan worden met 1 inenting, mits deze niet voor de twaalfde week gegeven is en een leven vaccin gebruikt is.

Vaccineer ik ieder jaar weer tegen katten- en niesziekte?
Als u showt met uw katten moet u inenten volgens de richtlijnen van de vereniging die de show organiseert, u vindt deze reglementen op het inschrijfformulier. Momenteel is dit in het algemeen nog: niesziekte ieder jaar en kattenziekte om de 2 jaar. Studies hebben echter uitgewezen dat de inenting voor kattenziekte 3 jaar werkt. Als u dus niet showt of fokt kunt u het volgende schema aanhouden:
-Niesziekte: 2x als kitten, daarna ieder jaar.
-Kattenziekte: op een leeftijd van 12 weken, op een leeftijd van 1 jaar, daarna om de drie jaar.

Er zijn studies bezig naar de vaccinatiebescherming bij kitten. Men bekijkt de werking van de vaccins afhankelijk van wanneer deze gegeven werden (bij 9 of bij 12 weken). Deze studies worden mede gefinancierd uit de opbrengsten van de vaccinatie boekjes die u koopt van de dierenarts - dus niet teveel mopperen over de prijs, het is voor een goed doel.

Vaccineer ik altijd met het gewenste resultaat?
Het antwoord is helaas nee. Geen enkel vaccin beschermt 100%. Er zijn niesziekte stammen die niet reageren op de stoffen in de inenting en sommige katten -genetisch bepaald- verkrijgen geen optimale afweer, ook al zijn ze ingeënt.

Als uw kat binnen 10 dagen na de inenting bijverschijnselen vertoont kunnen deze nog aan de inenting te wijten zijn. Gebeurt er na die tijd wat, dan is er volgens deskundigen iets anders aan de hand.

De discussie over het tijdstip en de frequentie van inentingen is nog volop gaande. Te vaak inenten is zinloos en kan soms zelfs averechts werken. Bekijk de situatie in uw huis, lees de bijsluiter van diverse vaccins en neem samen met uw dierenarts een weloverwogen besluit.

Door: Fenny Rensen