Bij (vaak) wat oudere katten komen soms chronische maagdarmproblemen voor die niet veroorzaakt worden door een duidelijke ziekte verwekker. De Engels term hiervoor is Inflammatory Bowel Desease, afgekort IBD. 

Wat is IBD?
IBD is een chronisch  probleem bij de kat en eigenlijk een verzamelnaam voor een aantal ziekten van het spijsverteringssysteem. Wat vast staat is dat katten die aan IBD lijden allemaal chronisch ontstoken cellen hebben in de maag en de darmen. Door deze ontstekingen kunnen deze organen niet goed meer functioneren en kan de kat ziek worden. Symptomen die kunnen gaan optreden zijn diaree, blijvend overgeven, sloom gedrag, misselijkheid en soms afvallen en eetlustvermindering. Als de kat diaree heeft kan het soms leiden tot onzindelijkheid als door de plotselinge aandrang de kattenbak niet meer 'gehaald' wordt. Het gaat om een probleem wat tijdenlang blijft bestaan, soms weg lijkt te gaan tijdelijk, maar dan weer terugkeert. 

Andere oorzaken.
Maagdarmproblemen zijn bij de kat vaak voorkomend. Een kat heeft nu eenmaal als carnivoor een kort en vrij kwetsbaar spijsverteringssysteem. Normaliter is de oorzaak snel gevonden. Dan kan die met medicatie en dieetmaatregelen of de juiste behandeling aangepakt worden en is hopelijk tijdelijk van aard. Het is dus belangrijk om uit te sluiten als een kat langdurige problemen heeft of de oorzaak wellicht geen IBD is, maar iets anders. Dat kan verschillende oorzaken betreffen als een bacteriële infectie door het eten van besmet voedsel, een worminfectie, of ook wel een ander onderliggend probleem als een bepaald essentieel orgaan als nieren of lever of schildklier niet goed functioneert. Al dit soort zaken moeten dus eerst uitgesloten worden door het laten doen van bloedonderzoek, ontlastingsonderzoek en mogelijk andere diagnostische tests als röntgenfoto's. Een dierenarts wil eerst zeker weten dat er geen andere oorzaak is, die de maagdarmproblemen veroorzaken. 

IBD vaststellen.
Als alle andere oorzaken voor de problemen zijn uitgesloten, is IBD de meest waarschijnlijke oorzaak geworden, omdat deze dan het meest voorkomt. Een definitieve diagnose wordt gedaan door het nemen van een biopt (een stukje weefsel) uit de maagdarmwand via een optische endoscopie (kijkoperatie). Deze kan plaatsvinden in sommige gespecialiseerde veterinaire klinieken en ook in de specialistenklinieken van de veterinaire faculteiten van de Nederlandse en Belgische universiteiten. Een optische endoscoop is een apparaatje wat de veterinaire specialist de binnenkant van de maag en darmen toont en wat via een flexibele tube binnengebracht wordt via de endeldarm. Niet alleen kan op een scherm gekeken worden naar hoe het maagdarmstelsel er uit ziet, maar ook kan er van verdachte stukjes weefsel een piepklein stukje ter grootte van het cijfer 0 mee uitgehaald worden voor verder onderzoek. De kat moet voor de operatie nuchter gebracht worden omdat er wel een algehele narcose voor benodigd is, maar omdat er geen wond wordt gemaakt is hij snel weer op de been als het narcosemiddel is uitgewerkt. De algehele procedure duurt slechts kort en kost een korte verdovingstijd en de patiënt kan meteen weer mee naar huis. 

Behandeling.
Als uit de resultaten van het onderzochte weefsel blijkt dat de kat inderdaad chronische  ontstekingen vertoont, kan het probleem behandeld gaan worden. De eerste zorg is dat de kat zich niet meer ziek voelt en betere ontlasting en vertering krijgt. Ook is het belangrijk om verdere complicaties te voorkomen als een schade aan vitale organen, vermageren en het ontstaan van maagzweren en bloedingen. Per kat moet bekeken worden welke, vaak gecombineerde, aanpak van het probleem het beste is. Een middel wat hiervoor het meest gebruikt word zijn corticosteroïden. Dit zijn ontstekingsremmende middelen die er voor zorgen dat de maagdarmwand tot rust komt en hierdoor de opname en vertering van het voedsel verbetert. De dierenarts zal prednisolon tabletjes of soms ook het nieuwere verwante middel budesonide voorschrijven en samen met de eigenaar verbeteringen in de gaten houden. Soms is het ook nodig om tijdelijk of langer antibiotica te geven, als de maagdarmflora erg verstoord is geraakt en hierdoor bijkomende infecties zijn gaan optreden. Corticosteroïden zullen tenminste twee tot drie maanden gegeven moeten worden en enkel mogelijk pas daarna langzaam afgebouwd worden als de problemen verminderen. Aanvullend kunnen ook nog als een kat veel overgeeft medicijnen voorgeschreven worden die dit tegengaan. 

Voeding.
Elke kat kan vroeger of later IBD krijgen. Behalve de medicinale behandeling is er voor de eigenaar ook een belangrijke rol weggelegd in het uitvinden welke voeding het beste getolereerd wordt en opgenomen. Er kan gestart worden met een hypoallergeen dieetvoer wat via de dierenarts te krijgen is en dan langzaam een voor een te kijken of de kat hier goed op reageert. Ook kan er voor enkele maanden tijd begonnen worden met het geven van een dieet van een dierlijke eiwitbron die de kat nog nooit heeft gegeten (bijvoorbeeld konijn of kalkoenvlees) aangevuld met gekookte rijst. Als dan blijkt dat dit voer goed getolereerd wordt kunnen een voor een andere elementen toegevoegd worden. Omdat de oorzaak van de chronische ontstekingen in het maagdarmsysteem niet bekend zijn is het belangrijk om voedselintolerantie en dus een resulterende allergische reactie aan te pakken. Als de kat goed reageert op een ander soort voeding, kan dat er toe bijdragen dat de problemen verminderen.

Vooruitzichten.
Het omgaan met IBD is een serieuze zaak voor de eigenaar en het kan lang duren voordat de kat weer een stuk is opgeknapt en een plezieriger leven kan leiden. Het probleem wordt vaak niet op tijd onderkend en dus niet adequaat aangepakt, waardoor de kat lange tijd een leven met pijn en ongemak door moet maken. Het is belangrijk om de diagnose te laten stellen via een kijkoperatie, zodat op tijd met de behandeling gestart kan worden en er geen onnodige complicaties op zullen gaan treden en de kat een prettiger leven tegemoet gaat.

Bron: Kattenmanieren