Agressie / Lijden in stilte Bach, de 38 soorten Geboorte Liefde / Heibel Schildklier
Aanvallen Bach, bloesem wegwijzer Glucose tekort Moederlijke opvoeding Spelregels
Albino Bach, de emotielijst Hersenschudding Naar de dekkater Stress
Braken Bach, gebruik / dosering HCM = hartaandoening Nagelbedontsteking Suikerziekte
Blaasontsteking / gruis Castratie IBD = maagdarm probleem Nierproblemen / PKD Verkoudheid
Bloedgroepen Chippen Inentingen, waarom? Niesziekte Voeding
Baarmoederontsteking CIN = schrompelnier Kattengras Nieuw huis Voedsel-intolerantie
Braken Entropion Kattewensen Obstipatie = verstopping Wol en Katoen
Blaasontsteking / gruis Euthanasie Kleurvererving Obstipatie - inkorten darm Wormen
Bloedgroepen FeLV = leukemie Koop en garanties Op eigen pootjes
Benauwde kat FIP = dodelijke buikvliesontsteking Lichaamstaal Onzichtbare vijand
Bachbloesem remedie FIV = kattenaids Luchtwegproblemen Postnatale depressie  
 
Breezer en Romy

Tja, zo begint het toch bij elk kattenpaar....

En wil je een werkelijk schitterend filmpje zien?
Neem dan hier een kijkje. Het duurt wél 22 minuten, maar het is elke seconde waard! De bevalling en opvoeding, juist waar deze pagina, en de volgende over gaat. Alexander Hammid maakte dit filmpje, en de muziek en het gedeelte inkleuring is gedaan door videohenk

 


Van Eicel tot kitten, het wonder van het leven.

Elke cel kan van alles worden
Wetenschappers hebben vaak geen andere mogelijkheid als precies te beschrijven wat er gebeurt als ze geen antwoorden op vragen hebben die met 'hoezo' en 'waarom' beginnen. En daarom weten we tegenwoordig dat de bevruchte eicel van de kat vijf tot zes dagen nodig heeft om in de baarmoeder te komen. Bij zijn aankomst bevindt hij zich in het 8 cel stadium. Op zijn weg naar de eileider heeft de eicel zich driemaal gedeeld maar is in grootte en gewicht niet toegenomen. Elke van deze acht cellen zou nog van alles kunnen worden. Ze hebben het vermogen om een huidcel, een hartcel of zelfs een levercel te worden. Alles is nog mogelijk. In de baarmoeder zullen de cellen zich nog enkele keren delen tot ze het morula stadium bereiken. De cellen beginnen nu pas aan hun 'beroepskeuze'.

Nikita

de Baarmoeder


Ze worden één van de vruchtomhulsels waarin het embryo is ingebed of de vrucht zelf, die ons ooit als een schattig katje zal gaan betoveren. De cellen van het embryo ondergaan nu met vrijwel elke deling een verandering. Allereerst vormen ze drie kiembladeren: het ectoderm, het mesoderm en het entoderm. Uit het ectoderm ontwikkelen zich de huid en de zenuwen, uit het mesoderm de spieren en het bindweefsel en uit het entoderm de slijmvliezen en de klieren. 

Toch is het embryo nog steeds heel klein. Het nestelt zich pas vanaf de dertiende dag na de bevruchting in de baarmoeder, daarvoor drijft het als een cellenhoopje rond. Zeven dagen later, op de twinstigste dag, heeft het embryo de grootte van een hazelnoot. De placenta, de moederkoek die de embryo's via de navelstreng voorziet van voeding en zuurstof, ligt als een centuur om het midden van de vruchtblaas.


Nu kan een ervaren dierenarts
de vruchten door onderzoek met de echo zichtbaar maken. Ook bij de moederkat zijn op dat ogenblik de eerste veranderingen zichtbaar. Haar tepels zwellen op en worden rooskleurig. Vier tot vijf weken na de bevruchting zijn alle organen
van het embryo ontwikkeld. Vanaf dat ogenblik worden de vruchten pas foetussen genoemd. Ze zijn nu ongeveer 2,5 cm lang en met de vruchtblazen die hen onhullen, zijn ze ongeveer zo groot als een tafeltennisballen. De dierenarts kan ze als glibberige, volledig gevulde ballen door de buikwand van de moeder voelen. Let op: dit onderzoek is voorbehouden aan de dierenarts. Als je dit zelf probeert, dan is het gevaar groot dat de de moeder en de jongen verwondt.

Een pijlsnelle groei vanaf de zesde week...
Na de vijfde week worden de vruchtblazen spilvormig en liggen zo dicht bij elkaar dat je de afzonderlijke vruchtblazen niet meer kunt onderscheiden. In de zesde week hebben de foetussen een lengte van ongeveer 6 cm bereikt. In de laaste drie weken zal d
e lengte van de vruchten in de moederschoot verdubbelen. De kleintjes groeien nu als kool, wat je al naar gelang het aantal jongen duidelijk aan de moeder kunt zien. In de laatste weken van de dracht komt ze fors aan. Tussen de 62ste en 65ste dag is het dan zover. 


Maak een mandje klaar met de volgende zaken:
Extra handdoeken, luiers of onderleggers.
Een stapel washandjes of gastendoekjes, niet in de wasdroger gedroogd, maar aan de lijn, anders worden ze te zacht om een kittentje goed droog te wrijven.
Een flesje alcohol om schaartje en navelstrengklemmetje te ontsmetten en eventueel ook uw handen.
Een flesje valeriaandruppels
Een flesje Respirot (van de dierenarts)
Dun vissersgaren
Een scherp schaartje en eventueel een navelstrengklemmetje.
Een keukenrol of tissues.
Een nauwkeurige weegschaal, liefst digitaal.
Bloknootje en pen.

Heel handig is een slijmzuigertje, waarmee u het mondje en neusje van de kittens kunt schoonzuigen. Een verwarmingskussentje is heel prettig, of een warme kruik welke in een koelbox gelegd kan worden. Prima om de kittens te laten drogen, of om te vervoeren naar de dierenarts, zodat ze niet afkoelen. Kondigt de bevalling zich aan, dan is het heerlijk als dit allemaal voor het grijpen staat. Natuurlijk zorgen we ervoor dat er altijd iemand thuis is rond de bevallingsdatum en dat de dierenarts op de hoogte is van de aanstaande bevalling. De laatste dagen houden we de poes goed in de gaten. U was verantwoordelijk voor de zwangerschap en ook voor een goed verloop van de geboorte.

De bevalling
De bevalling gaat beginnen met de ontsluitingsfase. De poes kan dan wat onrustig zijn en gaat wat vaker naar de bak, soms zonder iets te doen. U kunt wat heldere slijmerige afscheiding zien, die naarmate de ontsluitingsfase vordert, ook een beetje bloed kan bevatten. Vaak zal ze ritmisch gaan spinnen. De ene poes gaat nog gezellig een hapje eten, de andere heeft daarvoor helemaal geen interesse. Deze fase kan uren duren; maakt u zich daar geen zorgen over. Zorg dat het lekker warm is (22° C) is in het vertrek waar de bevalling zal plaatsvinden, zodat de kittens straks niet te zeer zullen afkoelen. Een te lage omgevingstemperatuur kan hypothermie veroorzaken bij een nog nat kitten, waardoor het aan die onderkoeling kan sterven. Let goed op hoe de poes de aanwezigheid van eventuele andere katten ervaart. De ene dame kan de meute wel schieten, terwijl de andere geniet van alle belangstelling. Zorg in ieder geval dat ze zich prettig voelt. 

De tweede fase van de bevalling is de uitdrijving door middel van persweeën. Het is nu van belang dat de poes in de bevallingsdoos ligt. U ziet van tijd tot tijd duidelijke contracties van de buikspieren. De frequentie en intensiteit van deze weeën neemt toe en vlak voor de geboorte ziet u deze contracties ieder minuut. De poes zal af en toe onrustig draaien en de streek rond de vagina likken (als ze tenminste niet te dik is om daarbij te kunnen). Na een periode van stevige persweeën zal het eerste vruchtvlies zichtbaar worden, waarin het kitten zich bevindt. Komt het kopje eerst, dan zal meestal met de volgende wee het kitten verder geboren worden, maar komt het staartje eerst of de pootjes, dan kan het wat langer duren. Moedig de poes aan en strijk over haar buikje om de weeën te stimuleren, want dit is voor het kitten geen prettige situatie. Soms komt de nageboorte gelijk, of met een volgende wee mee of breekt de navelstreng spontaan. Komt de placenta niet direct mee en zit het kitten nog aan de navelstreng vast, 'melk' dan even in de richting van het kitten en scheur de navelstreng met uw nagels door, nadat uw handen met alcohol ontsmet zijn, ongeveer 3 cm van de buik van het kitten. Blijft het naveltje wat nabloeden, dan heeft u ruimte om er een draadje vissersgaren omheen te knopen. Komt de nageboorte gelijk mee, zet dan een klemmetje op de navelstreng en knip hem aan de kant van de placenta door. 

Nu zal de moederpoes meestal meteen beginnen het vlies te verwijderen en het snoetje van de baby schoon te likken. Doet ze dit niet direct, maar kan het snoetje van het kleintje zelf vrij (vooral onder het kinnetje kunt u het vlies makkelijk openscheuren) en houdt het kopje onder de neus van de moederpoes, zodat die aan het likken kan. Dit stimuleert de ademhaling prima. Weet ze niet goed raad met haar kind, doe dan om een van uw handen een washandje en wrijf het kitten daarmee over de neus en het lijfje zodat u helpt de ademhaling op gang te brengen, of neem een gastendoekje en wrijf het kitten daarmee stevig droog. Doe het allemaal zo dicht mogelijk bij de moederpoes, zodat ze kan zien wat er gebeurt. Zodra het kitten het eerste geluidje geeft zal moeder doorgaans heel geïnteresseerd zijn en de zorg van u overnemen. Is de nageboorte er nog niet, dan wil dat lang niet altijd zeggen dat die met de volgende wee mee zal komen. De kittens en nageboorten kunnen zich willekeurig opvolgen. Als het kitten goed ademt, zet het dan op de weegschaal. Maak een schemaatje waarvan u van elk kitten noteert:

de tijd van geboorte
het geslacht, zo u dat kunt zien
het gewicht
de uiterlijke kenmerken, zodat u ze later uit elkaar kunt houden
een aantekening als de nageboorte er is.

Het is heel belangrijk om evenveel nageboortes als kittens te hebben, want blijft er eentje achter, dan kan dat een levensgevaarlijke ontsteking veroorzaken. Noteer ook even de begintijd van de persweeën. Soms gebeurt er zoveel, dat u geen idee van tijd heeft. Als de placenta komt, zal de poes die vaak meteen opeten. Dit hoeft niet, u kunt het ook wegnemen, kijken of hij compleet is en wegdoen. Wanneer de poes teveel placenta's eet krijgt ze gemakkelijk diaree.

De tussentijd tussen de geboorte en de volgende kittens is zeer verschillend. Het kan een paar minuten zijn, maar ook enige uren. Als alles heel snel gaat, zult u beslist mee moeten helpen. De poes kan niet én persen én kittens schoonpoetsen. Dat poetsen en droogwrijven zult u van haar over moeten nemen in dat geval. Zijn ze schoon en ademen ze goed, dan kunt u ze bij de moeder leggen. Vaak zit er ook een grote periode tussen de geboorte van de kittens, dat de eerste al heerlijk ligt te drinken voor het persen weer begint voor het volgende kitten. Let goed op of de navelstrengetjes niet nabloeden. Is dat wel het geval, ontsmet dat een stukje vissersgaren met alcohol, en bind daarmee de navelstreng stevig af. Ontsmet het navelstrengetje met sterilon. Zo voorkom je een bacteriële infectie via de navelstreng. Kleine moeite!

Is alles even rustig tussendoor, haal dan de natte doek onder de poes weg, zodat ze weer lekker droog ligt. Houd haar een schaaltje geklutst ei met wat volle koffiemelk onder de neus, zodat ze niet op hoeft te staan en op die manier iets versterkends binnen krijgt.

Zijn alle kittens geboren en alle placenta's geteld dan zal de poes zich meestal goed schoonwassen en tevreden haar kindertjes verzorgen. Dan verschoont u de doos helemaal en legt u er een witte luier op, zodat u eventueel wat vloeiing van de poes direct ontdekt. Lekker fris ligt het hele span nu uit te rusten van alle inspanningen en hebben alle kittens een tepel gevonden en liggen lekker te drinken. Ziet u dat een kitten na enige tijd nog niet drinkt, probeer dan te helpen met het vinden van een tepel. Heeft het niet voldoende energie, omdat de geboorte van dit kitten zwaar was, geef het dan een paar druppeltjes opgeloste druivensuiker in het bekje, niet achterin, maar in de wang, zodat het zich niet kan verslikken. Het aanleggen lukt soms het beste door het mondje van het kitten net onder een tepel van moeder te houden, het kitten probeert naar boven te wurmen en vindt dan zelf de tepel. Die schijnt dan veel lekkerder en beter te zijn dan wanneer we een tepel in zijn snoetje duwen. 

Controleer alle kittens goed op eventuele afwijkingen: Kijk hierbij vooral of ze geen open verhemelte hebben of een afgesloten anus. Twijfelt u ook maar even of alles in orde is, of zijn niet alle nageboorten gekomen, raadpleeg dat de dierenarts. Meestal heeft u wel zo'n band met hem/haar opgebouwd dat hij wel even langs wil komen. Als alles in orde is, en moeder en kroost heerlijk in de schone doos/bed liggen uit te rusten van de inspanningen is voor u het moment gekomen om even uit te blazen en op uw gemak te genieten van het tafereeltje in de doos. U zult moeten toegeven.... het is de moeite waard!

In de dagen na de bevalling kunt u de moeder drie maal per dag 10-15 druppels Uterovetsem om de baarmoeder goed schoon te maken tot ze niet meer vloeit. Doe de druppels in een klein bakje, iets water erbij en zuig het op in een klein pipetje. Zo kunt u het zonder problemen in haar bek spuiten. Het is een beetje vies, maar een prachtig homeopathisch middeltje dat een goede bijdrage levert aan het voorkomen van een baarmoeder ontsteking. 

Problemen
Als er na anderhalf uur persen (echt flink persen) nog niets is gebeurd, is het raadzaam de dierarts te raadplegen. Aarzelt niet, ook al is het midden in de nacht: een dood kitten kan maken dat hele bevalling stagneert en de poes raakt een keer uitgeput. Let op de poes! Lukt het niet zonder uw hulp, dan kan ze echt zo'n wanhopige blik in de ogen krijgen...

Bij de stuitligging kan het gebeuren dat het kitten klem zit en de geboorte stagneert. Ga NIET aan het staartje trekken. Blijf rustig en smeer voorzichtig om het staartje heen de vulva in met glijmiddel of vaseline. Komt het kitten nu wat verder naar buiten en stagneert het daarna, dan kunt u HEEL voorzichtig proberen om wat te helpen. Met een ruwe washand om uw hand kunt u wat grip krijgen op het kletsnatte kitten en voorzichtig op de kracht van een wee wat meetrekken. Bij het trekken beweegt u het kitten in neerwaartse richting,dus in een houding alsof het zich vooroverbuigt en niet tegen de buiging van de wervelkolom in. Denk eraan dat u geen kracht uitoefent op de navelstreng en probeer die, indien mogelijk, wat ruimte te geven. Als de poes erg onrustig is, kunt u wat valeriaan druppels in de doos of op uw handen doen. Raakt ze duidelijk in paniek of komt het kitten niet met wat lichte hulp vrij, dan moet u zonder dralen de dierenarts waarschuwen. Vakkundige hulp is dan geboden. 

Wil de ademhaling van een kitten niet goed op gang komen, maak dan het bekje en het neusje goed vrij van slijm met het zuigertje en wrijf het kitten goed en stevig droog met een ruw handdoekje om de ademhaling en de bloedsomloop te stimuleren. Blijft het kitten pruttelen en rochelen, geef het dan één druppeltje Respirot; dit werkt prima om het slijm en vocht op te lossen. Lukt het nu nog niet, leg het kitten dan op zijn zij met het kopje van u af in de palm van uw hand, zodata uw vingers om het rugje heen kunt slaan en uw duim om het nekje. Zwaai het kitten nu enige malen krachtig heen en weer om de luchtwegen vrij te maken en de ademhaling te stimuleren. Blijf vooral krachtig wrijven en vecht voor zo'n klein leventje!

Blijkt een keizersnede toch noodzakelijk te zijn, vraag dan aan uw dierenarts of u erbij aanwezig mag zijn. U kunt dan helpen de kittens droog te wrijven en de ademhaling goed te stimuleren. Ook in dit geval geldt: indien het kitten niet gelijk levendig is, is poetsen poetsen Dit is het geworden...., Chevy en nog eens poetsen en beademen! Gebruikt de dierenarts een kapje voor de narcose, dan zullen de kittens hier weinig hinder ondervinden. Spuit hij het narcosemiddel in, vraag hem dan om hiervan zo weinig mogelijk van te gebruiken, omdat de kleintjes dit ook binnen krijgen en er veel last van kunnen hebben. Is het noodzakelijk, dan kan hij altijd nog wat bijspuiten. Een goed uitgebalanceerde narcose geeft als resultaat dat de poes op de operatietafel al weer bijkomt. Het meest ideale is als de wond binnenwaarts gehecht wordt. De kittens kunnen dan niet met de nageltjes in de hechtingen blijven hangen wanneer ze drinken. U zult een antibiotica mee naar huis krijgen om een eventuele bijkomende ontsteking te voorkomen en te bestrijden. Hoe moe u ook bent van alle wederwaardigheden, als u weer thuis bent, zorg dat de kittens allemaal een goed plaatsje aan de tepel hebben door ze steeds weer aan te leggen en houd de poes goed in de gaten. Als ze nog een beetje dizzy is van de narcose, zou ze op een kitten kunnen gaan liggen!. Als de kittens goed drinken en de poes voldoende helder is, kunt u eindelijk uitrusten. 

De kleintjes zijn geboren. En het wonder van het leven wordt weer opnieuw voor de hele wereld zichtbaar...



 

Bron: Hart voor dieren en aangevuld met een artikel geschreven door Ineke den Hollander
foto's: Cattery the Blue Dabbler

 

| terug naar boven |