Als het voorjaar is aangebroken hoor je 's nachts ook weer het geschreeuw van de kater op jacht naar de poes. Wie kent het niet. Het geschreeuw gaat door merg en been. In dit artikel wordt de castratie van de poes en kater beschreven.

De meeste in huis gehouden katten zullen over het algemeen met name in het voorjaar en zomer hun seksueel actieve periode hebben. Dat wil zeten dat poezen gedurende de hele lente en zomer krols worden. De eerste krolsheid treedt op tussen de 6 - 9 maanden. Een krols vrouwtje vertoont het krolsheidsgedrag om aan te geven dat ze paringsbereid is voor de kater. Het gedrag bestaat uit zowel bepaalde houdingen als bepaalde geluiden. Een krolse poes zakt door de voorpoten als de aangehaald wordt waarbij het achterlijf wordt geprestenteerd en de staart zijdelings wordt weggebogen, ook het op de rug gaan liggen met ingetrokken pootjes en veelvuldig rollen wordt regelmatig gezien. Tevens wil de poes graag naar buiten om de kater op te zoeken. 

Gedurende de krolsheid zal de poes ook veelvuldig miauwen; het geschreeuw van een krolse poes is ook vaak een reden voor de eigenaar om de poes te laten helpen. Daar gemiddeld gedurende de seksueel actiever periode de poes tweemaal per maand krols kan worden, (duurt ca 1 week) wordt men dus vaak geconfronteerd met dit gedrag. Sommige poezen zijn zeer luidruchtig gedurende deze periode en gaan soms in huis plassen, waardoor ze je echt tot waanhoop kunnen drijven. Er zijn ook rassen, zoals de Siamees, die nagenoeg continu krols kunnen zijn. 

Hoe kan men krolsheid voorkomen?

• De poezenpil éénmaal per week gegeven kan de verschijnselen van de krolsheid voorkomen.

• De operatie waarbij de eierstokken en eventueel de baarmoeder (deels) wordt verwijderd. Dit wordt in de volksmond nog steeds sterilisatie genoemd, maar officieel is het een castratie.

Een poes waarmee men nog wil fokken kan na het stoppen van de pil al weer vrij snel krols worden. deze pil heeft vooral een aantal belangrijke nadelen. Het is een hormoonbehandeling die slechts voor korte tijd gegeven mag worden, omdat er, vooral op latere leeftijd, nare bijverschijnselen kunnen optreden.

De operatie
Voor de ingreep moet de poes enkele uren nuchter gehouden worden. Voor de operatie krijgt zij een narcose waardoor ze van de hele ingreep niets meekrijgt. Het operatieveld wordt geschoren, gewassen met 
desinfecterende zeep, en als 'finishing touch', wordt het operatieveld gesteriliseerd met een steriel doekje en wordt er vervolgens een klein sneetje in de buikwand gemaakt.

De twee baarmoederhoorns worden opgezocht. (katten hebben een baarmoeder die bestaat uit twee baarmoederhoorns en een klein baarmoederlichaam waar deze hoorns samen komen). De bloedvoorziening naar de eierstokken wordt afgebonden en deze worden vervolgens verwijderd. 

Nazorg na de operatie
Na acht tot tien dagen kunnen, indien nodig de hechtingen verwijderd worden. De wond is dan weer dichtgegroeid. Na de operatie hebben veel poezen de neiging om dikker te worden. Dit komt omdat ze minder energie nodig hebben en minder actief worden. Hierna moet men rekening houden met de voeding. Er worden bij de dierenarts speciale voedingen verkocht die zorgen voor een verminderde vet aanzet en die dus helpen om het probleem van overgewicht met alle gevolgen van dien te voorkomen. 

De castratie van de kater
Verreweg de meeste eigenaren laten hun kater castreren. Natuurlijk zijn er katers die voor de fok gebruikt worden, maar dat is een minderheid. Bovendien is er een overschot aan loslopende katten in Nederland. ook daarom is het beter dat er niet meer zwerfkatten bijkomen. Castratie kan bij de kater vanaf ca. zes maanden. In huis gehouden katers hebben de neiging om op een gegeven moment hun aanwezigheid kenbaar te maken en poezen te lokken door urine te gaan sproeien. De penetrante katerlucht in huis zult u niet snel meer vergeten. Bovendien hebben veel katers de neiging om uit te breken en te gaan zwerven op zoek naar het andere geslacht. Hierdoor lopen zij meer risico om aangereden te worden of door de gevechten met mannelijke rivalen forse bijt- of krabwonden op te lopen. Het komt geregeld voor dat katten met lelijke abcessen (etterbuilen) thuiskomen. Een kat kan hierdoor goed ziek worden, koorts krijgen, lusteloos zijn en zijn eetlust verliezen. Ook is de kans aanzienlijk groter om door de buurtgevechten een infetie te krijgen. De twee virusinfecties die met name door krabben en bijten worden overgebracht zijn het FeLV (het Feline Leukemie virus) of het FIV (Feline immunodeficiëntie- oftewel het kattenaids virus). Beide zijn op den duur dodelijk; er bestaat geen therapie voor.

De operatie bij de kater
Bij de kater worden beide balletjes door een sneetje in de balzak, oftewel scrotum, verwijderd. Ook dit gebeurt na een voorafgaande narcose injectie. Het is een kleinere ingreep dan bij de poes, aangezien de ingreep als het ware uitwendig gebeurt. Er zijn bij de kater geen hechtingen nodig en er wordt een knoopje in de zaadleider en het bloedvat gelegd. Heel belangrijk is, ook bij de kater, dat er na de ingreep begonnen wordt met het geven en een aangepaste energiebeperkte voeding. Katers die gecastreerd zijn, gaan minder bewegen en hebben ook de neiging om dikker te worden. In de praktijk blijkt dat 30 tot 40% van onze huisdieren te dik is. Het gevaar bij de kater is hierbij dat er gemakkelijker blaasstenen ontstaan doordat de kat minder naar de bak gaat, de urine sneller verzadigd wordt met zouten uit de voeding en dit blaasgruis voor een verstopping van de smalle plasbuis in de penis kan zorgen.

Het gevolg is een blaasobstructie, een regelrecht noodgeval. De kat kan dan niet of slechts met veel moeite plassen. Vaak zit er dan bloed bij de paar druppels urine die geproduceerd worden. Als de blaas niet snel geledigd wordt kan de kat na een dag al in een crisis komen waardoor hij kan sterven. Het is daarom belangrijk om er op te letten dat het dier voldoende drinkt. Eventueel kunt u ook nat-voeding verstrekken in combinatie met de energiebeperkte voeding speciaal gericht op het voorkomen van overgewicht en blaasstenen. Bovendien weten we dat overgewicht ook bijdraagt aan verhoogde kans op suikerziekte. Dat geldt vooral voor katers, maar het kan ook bij poezen voorkomen. Wanneer men hiermee rekening houdt, heeft een castratie alleen maar voordelen.