Blaasontsteking, Blaasgruis en/of een verstopte plasbuis bij de kat

Wat is blaasontsteking?
Bij blaasontsteking is de blaaswand ontstoken en daardoor uitermate gevoelig: elke druppel urine die vanuit de nieren in de blaas terechtkomt wekt een spastische samentrekking van de blaas op. De kat zit dan ook vrijwel continue te persen. Bij blaasontsteking blijft vrijwel geen enkele kat zindelijk.

Hoe herkennen we een blaasontsteking en hoe ernstig is het?
Meestal doet een kat met blaasontsteking heel vaak, kleine, bloederige plasjes. Soms loopt de kat voortdurend te druppelen, of zit de kat continue te persen en komt er niets of slechts een druppeltje. Bij deze verschijnselen laten we de kat altijd komen voor een lichamelijk onderzoek, met het verzoek om wat urine mee te brengen. Bij het lichamelijk onderzoek wordt gecontroleerd of de blaas leeg is of juist overvol. Met name bij katers kan namelijk een 'dichtzitten' van de plasbuis als complicatie blaasontsteking, met name door gruis, optreden. De kat perst dan (in het begin) wel alsof hij moet plassen, maar er komt vrijwel niets uit. De blaas raakt dan ook overvol en de nieren kunnen uiteindelijk ook geen urine meer kwijt aan de blaas en raken gestuwd. Het dier vergiftigd dan zichzelf en raakt in shock. Als er niet snel ingegrepen wordt bij een verstopping van de plasbuis leidt dit onherroepelijk tot de dood. Zelfs indien de plasbuis ontstopt wordt en de shock bestreden, kan het dier overlijden omdat andere organen (nieren, hart en lever) al teveel te lijden hebben gehad.

Herhaaldelijk urine onderzoek
De urine wordt onderzocht om de diagnose (blaasontsteking) met zekerheid te stellen. Tevens wordt gekeken naar de zuurtegraad van de urine en de aanwezigheid van eventuele kristallen. Kristallen zijn namelijk een verklikker van blaasgruis. Aan het eind van de antibioticumkuur wordt de urine onderzocht om vast te stellen of de behandeling afdoende is geweest. Op de praktijk zijn er speciale kattenbakkorrels (Katkor ®), waarmee gemakkelijk en veilig urine van een kat op te vangen is.

Blaasgruis
Blaasgruis kan een gevolg zijn van blaasontsteking, maar is bij de kat vaak juist de veroorzaker. Indien een kat blaasgruis vormt, is de kans op het ontstaan van een plasbuis verstopping natuurlijk veel groter. Bovendien vormt het gruis een uitstekende voedingsbodem voor infecties. Blaasgruis moet dan ook grondig bestreden worden en voorkomen worden middels een passend dieet, om herhaaldelijk optreden van blaasontstekingen en verstopping van de plasbuis te voorkomen.

De behandeling van blaasontsteking
In alle gevallen is het geven van uitsluitend nat voer (dus voer uit blik of kuipje) voor de behandeling en preventie van blaasproblemen heel sterk aan te raden!!! In de natuur zou de kat namelijk dierlijke prooien eten. Die bestaan voor 75% uit water. Kattenbrokjes bestaan voor slechts 5-10% uit water: de rest van het voor de kat benodigde vocht moet hij opnemen door te drinken. Helaas hebben katten een slecht dorstmechanisme: ze drinken minder dan goed voor ze is. Met een dieet van uitsluitend nat voer nemen ze meer water op en produceren meer urine dan met droog voer en zelf water drinken! Door wat warm water met enkele korreltjes zout over het blikvoer te doen (even roeren) wordt er meer saus verkregen, wat katten doorgaans erg waarderen. Dus bij katten die liever brokjes eten wordt het eten van het natte voer aantrekkelijker gemaakt.

De bestrijding van een bacteriële blaasontsteking bestaat uit een antibioticumkuur en pijnstillers om de blaaskramp dragelijker te maken. Om een infectie zo snel mogelijk "uit te spoelen" is het dus raadzaam om de kat zoveel mogelijk te laten drinken. Blaasgruis gaan we te lijf met een (levenslang) dieet, wat bij voorkeur uit nat voer zou moeten bestaan. Dit omdat in minder geconcentreerde urine (zoals die op natvoer geproduceerd wordt) de kans op kristalvorming veel kleiner is. De minerale samenstelling van dit dieet en de zuurgraad van de urine op dit dieet zijn zodanig dat de kans op neerslaan van bepaalde mineralen als kristallen of gruis minimaal is. Naast dit dieet dient u geen andere voeding of 'extraatjes' te geven omdat die de minerale samenstelling van de zuurgraad kunnen verstoren en daarmee weer blaasgruis kunnen veroorzaken. Blijkt uw kat toch herhaaldelijk last te hebben van een verstopte plasbuis dan is een operatie noodzakelijk. U kreeg dieetvoer mee waar de kwaliteit, effectiviteit en smakelijkheid zijn van een constant hoog niveau en de voeding wordt volledig gecontroleerd gefabriceerd. In het zeldzame geval dat uw kat deze voeding na 3 dagen nog niet eet, (katten hebben minimaal 3 dagen nodig om aan een nieuwe voeding te wennen) brengt u het meegekregen voer retour, dan heeft uw dierenarts vast een bruikbaar alternatief. In enkele gevallen blijft de blaasontsteking ondanks een grondige behandeling terug komen. Dan blijkt er soms sprake te zijn van blaasstenen of van poliepen in de blaas. Een röntgenfoto kan deze boosdoeners aantonen, waarna operatieve verwijdering van de problemen moet verhelpen. Soms moeten we een contrast vloeistof in spuiten via de bloedbaan om processen in de blaas te kunnen zien.

Een slechte reactie op de gebruikte antibiotica kan het gevolg zijn van een infectie door een hardnekkige, slecht te behandelen bacterie. Om deze op te sporen kan urine verzameld worden door een blaaspunctie en door het laboratorium onderzocht worden op de aanwezige bacterie. Heel zelden blijkt een kat afwijkend te plassen terwijl geen infectie, stenen of poliepen aanwezig zijn. Dan is er sprake van een spastische blaas. Zodra een kat onder stress staat, fungeert de blaas als zwakke plek en zal een blaasspasme al gauw leiden tot weer een nieuwe blaasontsteking. Behandeling van dit spasme is erg lastig en helaas niet altijd succesvol. In ieder geval zal nog uitsluitend nat voer verstandig zijn. Uiteraard is het raadzaam om voor de kat stressvolle omstandigheden zoveel mogelijk te vermijden. Medicijnen om de blaas te helpen ontspannen kunnen eveneens een bijdrage aan de preventie van de plasklachten leveren.

De verkrijgbaarheid van een 'blaasgruisdieet'
Dergelijke diëten mogen uitsluitend via de dierenarts verkocht worden, omdat het diëten zijn waar een medisch (onder ander urine- en/of bloed-) onderzoek aan vooraf gaat en verdere medische begeleiding bij nodig is. Dierenspeciaal zaken verkopen soms voedingen die volgens hen aan de eisen van een blaasgruisdieet voldoen. Alle diëten die onder die noemer door dierenspeciaalzaken verkocht zijn blijken bij narekenen echter niet aan de eisen te voldoen en veroorzaken dan het terugkeren van de klachten.